Geloven mag weer, de schaamte om erover te praten neemt af. Toch is het ook voor de Studentenkerk lastig om een soort gemeenschap op te bouwen. „Jongeren willen minder bij clubjes horen. Daarnaast maakt de doorstroom van studenten het er ook niet eenvoudiger op. Als pastor in een parochie ben je een soort spin in het web – de mensen weten je wel te vinden als ze je nodig hebben. In de Studentenkerk ligt dat anders. De Studentenkerk is slechts een van de vele organisaties op de campus.”

De Studentenkerk richt zich specifiek op studenten en medewerkers van de campus. De universiteit financiert de Studentenkerk grotendeels. Hacking: „De universiteit stelt wel de eis dat iedere student er welkom is.” Zo kunnen ook moslims er terecht. Voor hen is er een gebedsruimte. Volgens Hacking zoeken ook islamitische jongeren steeds meer naar antwoorden. „In tegenstelling tot hun ouders of grootouders zijn ze hier in Nederland opgegroeid. Zij stellen zich daardoor vragen als: Waar hoor ik bij? Streng of liberaal? Hoofddoek of niet?”

De Studentenkerk speelt niet alleen in op de religieuze kant van het leven. Zij organiseert bijvoorbeeld ook wandeltochten. In ontmoetingsgroepen komen naast religieuze thema’s ook maatschappelijke onderwerpen aan de orde; bijvoorbeeld in de eetgroep ‘hutspot of couscous — een groep voor moslims en niet-moslims’ — of de vraag of je mee moet doen aan de verkiezingen of niet. Of docenten worden uitgenodigd om te komen praten over hun eigen motivatie en inspiratie. Op die wijze kunnen ze studenten een spiegel voorhouden met vragen als: Waar sta je? Waar doe je het voor? Wat vind je belangrijk? Hoe hou je het vol?

Naast al deze activiteiten is de Studentenkerk voor Hacking ook duidelijk een kerk waar gevierd kan worden. Elke zondag is er een dienst, soms door studenten zelf georganiseerd. Openheid voor de vragen van jongeren en hun positie en toewijding speelt daarbij een grote rol. Je geloof kan een soort woonhuis voor je zijn waarin jij je prettig voelt. Of jij daar tralies voor zet, dat is een eigen keuze.” (AD)

Zij gaven mij mee dat de Bijbel voortkomt uit een traditie waarin mensen door middel van verhalen een boodschap overbrachten. Het letterlijk opvatten van heilige teksten is wat mij betreft de doodsteek voor het religieuze gevoel.” Thuis discussieerde het gezin Valenkamp veel over het geloof en over hoe in het leven te staan. „Geloof gaat voor mij over hoe je met elkaar omgaat, het respect dat je hebt voor de ander. God moet daarom geen eigennaam, maar een werkwoord zijn: het gaat om juist handelen.”

„Ik ben wel pragmatisch in mijn geloof. Het maakt me niet uit door wie ik ben geschapen en waar ik terecht kom als ik dood ben. Daar kom ik toch niet achter. Liever richt ik me op het hier en nu.” Valenkamp stopt even met praten, denkt na en vertelt dan verder: „Wat ik wel zeker weet is dat ik met anderen samenleef. Goed doen en gericht zijn op de ander, dat is goddelijk. God zit, zo bezien, misschien wel gewoon in jezelf.”

De studente Religiestudies pakt het boek ‘Het leven van Pi’ van Yann Martel erbij om beter uit te leggen wat God voor haar betekent. „Martel beschrijft zijn beeld van God zo: ‘Een in verwarring gebracht intellect, maar een vertrouwd gevoel van aanwezigheid en doelgerichtheid.’ Precies weten wat het goddelijke is kunnen we nooit en dat wil ik ook niet. Voor mij is het doel samenleven in goede harmonie in een gezonde wereld. Er is van alles in het leven waaruit je kracht en inspiratie kunt halen. Dat kunnen de mensen om je heen zijn, maar ook grote voorbeelden als Jezus, Boeddha, Gandhi en Mandela.” (RW)

Graat is nauw betrokken bij de activiteiten van de studentenkerk. Behalve een bijbelleesgroep zijn gespreksgroepen met thema’s als ‘geloven als ontdekkingsreis’ en ‘omgaan met de dood’ voor hem persoonlijk belangrijk. „Ik wil na Religiestudies een master Geestelijke Verzorging gaan volgen en daarom vind ik dat laatste thema erg belangrijk. Je kunt pas wat voor anderen betekenen op dit gebied, als je zelf voldoende vrede met het gegeven ‘dood’ hebt”, merkt hij nuchter op.

Graat vindt dat de gematigde stromingen binnen de katholieke en protestantse kerken er, jammer genoeg, niet in slagen aansluiting te vinden bij jongeren. De evangelische gemeenschappen slagen daar wel in. „Zij bieden meer duidelijkheid. Ze dragen een orthodoxe geloofsleer op een moderne manier uit. Het oogt ook allemaal een stuk vrolijker.” Maar de groei van dergelijke groeperingen wordt volgens hem meer veroorzaakt door verschuivingen binnen de christelijke geloofswereld, dan doordat buitenkerkelijken zich aangetrokken voelen.

In zijn studieomgeving treft Graat veel gelijkgezinden, mensen die ook zoekende zijn. Hij heeft enige schroom met zijn vrienden buiten Nijmegen over het geloof te praten. Zoekend naar woorden: „Het is moeilijk. Begrijpen ze het wel? Geloven is niet altijd gemakkelijk. Als je in de kerk zit, lukt het wel. Maar als je thuis naar het nieuws kijkt over bijvoorbeeld de tsunami, dan denk je: Waarom gebeurt dit? Waarom laat God dit toe? Aan de andere kant, als je door zoiets niet van je stuk wordt gebracht, moet je wel een blind vertrouwen hebben. Ikzelf denk wel dat er ergens gerechtigheid is voor al het leed.”

Graat hecht veel waarde aan zijn geloofsleven. „Dat moet je uiten in je gedrag naar anderen. Zo heb ik grote moeite met het huidige vreemdelingenbeleid. Voor mij een reden om me in te zetten voor Stichting Gast”, klinkt hij overtuigd. Hij heeft niet het gevoel dat hij zich voor zijn geloofsleven iets moet ontzeggen. Wel beweegt het hem bewuster bij zaken stil te staan. „Vaste gebeurtenissen in het kerkelijk jaar zoals advent en Pasen bieden je de ruimte en de mogelijkheden om met de grote vragen van het leven om te gaan.” (AD)

Bijzonder kenmerk van bahai’s is hun overtuiging dat ook godsdienst moet vernieuwen en met de tijd mee moet gaan. Hun religie is nog jong, maar zal, als zij zich volgens de leer ontwikkelt, ook nooit zo oud worden als bijvoorbeeld het christendom. De bahai’s zijn van mening dat godsdienst een houdbaarheidsdatum heeft. Na 500 á 1000 jaar is de wereld wel weer toe aan een nieuwe leer. Daarnaast kennen zij geen geestelijk leiders, maar een democratisch gekozen raad die besluiten neemt. „Iedereen is bij ons gelijk. We bidden, studeren en discussiëren samen en natuurlijk vieren we bepaalde feestdagen zoals de geboortedag van de profeet.”

Ondanks hun opvattingen over vernieuwing, zullen de bahai’s andere gelovigen niet bekritiseren. Hamburger: „We kraken anderen niet af, we zeggen niet dat andere geloven niet goed zijn en we proberen anderen niet te bekeren. We zoeken juist de eenheid in alle godsdiensten, omdat we geloven dat deze in de kern dezelfde boodschap uitdragen.” Ze doen dan ook hun best gelovigen te verenigen. Met deze overtuiging is Hamburger voorzitter van de Raad van Levensbeschouwing en Religie in Nijmegen. Hij bespeurt in de samenleving een steeds grotere hang naar spiritualiteit.

Bovendien ziet hij om zich heen dat mensen met verschillende religieuze overtuigingen elkaar graag willen ontmoeten. Hamburger vertelt er graag over. „Vroeger waren de religies eilandjes, nu kijken de mensen over de schutting heen.” Om in die behoefte te kunnen voorzien en de contacten tussen gelovigen te bevorderen zet de raad projecten op. Ze laten bijvoorbeeld voorgangers ‘preken voor anderma ns parochie’. Het kan dan maar zo gebeuren dat op vrijdag de dominee in de moskee preekt of de imam op zondag in de kerk te vinden is. Ook zijn er projecten met leerlingen van het middelbaar onderwijs, zij bezoeken religieuze plaatsen om kennis te maken met andermans overtuiging.

Hamburger volgt zo de lessen van de profeet en brengt deze in de praktijk. Over de toekomst is hij bijzonder positief gestemd. „De fase waarin de wereld nu verkeert is te vergelijken met de pubertijd, we zijn toe aan een nieuwe fase, die van de volwassenheid. De wereld stevent af op samenwerking en vrede, de religies moeten daarbij hun bindende kracht laten gelden.” (FS)

„Alleen liefde voor God geeft voldoening”, vindt Osai (21), studente verpleegkunde uit Nijmegen. „Materialisme en verslavingen kunnen je die nooit bieden.” Het geloof is het belangrijkste in het leven van de jonge vrouw en haar ontmoeting met God noemt ze „het mooiste wat mij is overkomen„. Osai heeft zich nog niet bij een specifieke kerkgemeenschap aangesloten, maar ze noemt zich wel protestants. „Ik moet eerst meer informatie vergaren en de bijbel uitlezen voordat ik ergens helemaal voor kan gaan.”

De meeste van haar vriendinnen ontmoette Osai bij een christelijke studentenvereniging in Nijmegen. Daar komen alleen gelijkgezinden die haar vragen over de Bijbel kunnen beantwoorden en met wie ze kan discussiëren. Af en toe spreekt ze ook met een moslima af. Vriendinnen die niet gelovig zijn, heeft het oorspronkelijk uit Afghanistan afkomstige meisje niet. „Buiten het geloof is er niet zoveel dat je met elkaar kunt delen.” Osai zou graag andere mensen tot het christendom bekeren, vooral degenen die helemaal niet geloven.